Een ETF, voluit exchange traded fund, is een beleggingsfonds dat op de beurs wordt verhandeld en doorgaans een index volgt. Koop je een ETF op de MSCI World-index, dan beleg je in één klap in meer dan 1.400 bedrijven verspreid over 23 landen. Dat maakt ETF’s populair bij beleggers die breed willen spreiden zonder zelf aandelen te selecteren. Op deze pagina lees je wat een ETF precies is, hoe het verschilt van een gewoon indexfonds, welke soorten bestaan en waar je op moet letten als je begint.
Definitie: wat is een ETF precies?
Een ETF is een beleggingsfonds dat op een beurs verhandeld wordt, net zoals een gewoon aandeel. Het fonds volgt doorgaans een index, zoals de AEX, de S&P 500 of de MSCI World. Stijgt de index, dan stijgt de ETF vrijwel evenredig mee. Daalt de index, dan daalt de ETF ook.
Dat “volgen” gebeurt door de samenstelling van de index na te bouwen. Een ETF op de AEX koopt dus aandelen in ASML, Shell, Unilever en alle andere bedrijven in die index, in dezelfde gewichten. Geen fondsmanager die keuzes maakt over welk aandeel het beter gaat doen. Alleen de index, zo goedkoop en nauwkeurig mogelijk nagebouwd.
Dat is precies waarom de kosten laag zijn. Er is geen duur analistenteam nodig. De jaarlijkse beheerkosten van een ETF op de MSCI World liggen typisch rond de 0,20% per jaar bron, terwijl actief beheerde fondsen al snel 1% tot 1,5% per jaar rekenen.
Hoe verschilt een ETF van een indexfonds?
Zowel een ETF als een indexfonds volgt een index. Het verschil zit in de manier waarop je ze koopt en verkoopt.
Een indexfonds koop je rechtstreeks bij de aanbieder, zoals Vanguard of een bank. De prijs wordt één keer per dag vastgesteld, aan het einde van de handelsdag. Wil je instappen, dan geef je je order op en weet je pas de volgende dag tegen welke prijs je hebt gekocht.
Een ETF werkt anders. Die wordt gedurende de hele handelsdag op de beurs verhandeld, net als een aandeel. Wil je om 11:00 uur instappen, dan zie je direct de actuele prijs en wordt je order binnen seconden uitgevoerd. Dat geeft meer controle over het instapmoment.
Voor de meeste langetermijnbeleggers maakt dat verschil weinig uit. Wie maandelijks inlegt en twintig jaar wacht, heeft niets aan intradag-handel. Maar voor wie flexibiliteit wil of actief herbalanceert, biedt een ETF meer mogelijkheden. Indexfondsen zijn soms iets eenvoudiger in gebruik en worden bij sommige brokers zonder transactiekosten aangeboden.
Voordelen van beleggen in ETF’s
ETF’s worden vaak aanbevolen voor beginnende beleggers, en dat is niet zonder reden. Drie voordelen springen eruit.
Lage kosten. De jaarlijkse beheerkosten van een brede wereld-ETF liggen doorgaans tussen de 0,07% en 0,20% bron. Dat is een fractie van wat actief beheerde fondsen rekenen. Op lange termijn telt dat verschil sterk op door het samengesteld rendement.
Brede spreiding. Met één ETF kun je beleggen in honderden of duizenden bedrijven tegelijk. Gaat één bedrijf failliet, dan heeft dat nauwelijks effect op je totale portefeuille. Die spreiding verlagen het risico op grote verliezen door één slechte keuze.
Transparantie. ETF-aanbieders publiceren dagelijks de volledige samenstelling van hun fondsen. Je weet precies waar je in belegt. Dat is niet vanzelfsprekend bij actief beheerde fondsen, die hun posities soms maar kwartaalsgewijs bekendmaken.
Welke soorten ETF’s bestaan er?
ETF’s zijn er in veel varianten. De meest voorkomende categorieën zijn:
Aandelen-ETF’s volgen een aandelenindex zoals de MSCI World, de S&P 500 of de AEX. Dit is de meest gebruikte categorie voor langetermijnbeleggers. De iShares Core MSCI World ETF (ticker: IWDA) is een van de populairste keuzes onder Nederlandse beleggers, met een totale kostenratio van 0,20% per jaar bron.
Obligatie-ETF’s beleggen in staatsobligaties of bedrijfsobligaties. Ze zijn doorgaans minder volatiel dan aandelen-ETF’s en worden vaak gebruikt om een portefeuille te stabiliseren.
Grondstof-ETF’s volgen de prijs van grondstoffen zoals goud, olie of tarwe. Ze reageren anders op economische omstandigheden dan aandelen en kunnen dienen als spreiding binnen een bredere portefeuille.
Thematische ETF’s richten zich op specifieke sectoren of trends, zoals schone energie, kunstmatige intelligentie of gezondheidszorg. Ze bieden minder spreiding dan brede index-ETF’s en dragen daarmee meer risico.
Voor de meeste beleggers vormt een brede aandelen-ETF zoals IWDA de kern van de portefeuille.
Risico’s en nadelen van ETF’s
ETF’s zijn geen risicovrije belegging. Het is belangrijk dat je de nadelen kent voordat je begint.
Marktrisico. Een ETF volgt een index. Daalt de markt, dan daalt je ETF mee. Tijdens de coronacrisis in maart 2020 verloor de MSCI World-index in enkele weken meer dan 30% van zijn waarde bron. Wie op dat moment verkocht, realiseerde een groot verlies.
Concentratierisico. Brede ETF’s lijken goed gespreid, maar dat is niet altijd het geval. In de MSCI World-index vertegenwoordigen Amerikaanse aandelen meer dan 70% van het totale gewicht bron. Een zware correctie op de Amerikaanse markt raakt de MSCI World dus hard.
Valutarisico. Veel ETF’s beleggen in buitenlandse valuta. Een ETF in dollars brengt wisselkoersrisico mee voor Europese beleggers.
De AFM wijst beleggers er expliciet op dat beleggingsproducten risico’s met zich meebrengen die goed begrepen moeten worden voordat je instapt bron. Neem die waarschuwing serieus, ook als het om een “eenvoudig” product als een ETF gaat.
Hoe begin je met beleggen in ETF’s?
Beleggen in ETF’s begint met een paar praktische stappen.
Stap 1: kies een broker. In Nederland zijn populaire opties DeGiro, Saxo Bank en ABN AMRO Zelf Beleggen. Vergelijk de transactiekosten, het aanbod en de gebruiksvriendelijkheid. Sommige brokers bieden specifieke ETF’s gratis aan (zonder transactiekosten per order).
Stap 2: open een beleggingsrekening. Dat gaat doorgaans online, met een kopie van je legitimatiebewijs en een verificatiestap. Bij de meeste brokers ben je binnen een dag of twee actief.
Stap 3: kies een ETF. Voor beginners is een brede wereld-ETF zoals IWDA een logisch startpunt. Lage kosten, brede spreiding, lang trackrecord. Vergelijk ETF’s op JustETF om kosten en samenstelling naast elkaar te zetten.
Stap 4: leg periodiek in. Maandelijks een vast bedrag inleggen, ongeacht de koers, verlaagt het risico op een slecht instapmoment. Dit wordt ook wel dollar-cost averaging genoemd.
Meer over het kiezen van de juiste broker lees je in ons brokers-vergelijkingsoverzicht.
Populaire ETF’s voor Nederlandse beleggers
Nederlandse beleggers kiezen bij voorkeur voor ETF’s met een UCITS-keurmerk. Dat betekent dat het fonds voldoet aan Europese regelgeving en bescherming biedt via de Europese richtlijn voor beleggingsfondsen.
De meest gebruikte ETF’s in Nederlandse portefeuilles zijn:
IWDA (iShares Core MSCI World UCITS ETF) volgt de MSCI World-index en belegt in ruim 1.400 aandelen uit 23 ontwikkelde landen. De totale kostenratio bedraagt 0,20% per jaar bron. Verhandeld op Euronext Amsterdam.
VWRL (Vanguard FTSE All-World UCITS ETF) gaat een stap verder en omvat ook opkomende markten zoals China en India. Kostenratio: 0,22% per jaar bron. Een bredere spreiding, iets hogere kosten.
EMIM (iShares Core MSCI EM IMI UCITS ETF) richt zich specifiek op opkomende markten en wordt soms gecombineerd met IWDA door beleggers die meer gewicht aan die regio willen geven.
De keuze tussen deze fondsen hangt af van je voorkeur voor geografische spreiding en je bereidheid om valutarisico in opkomende markten te accepteren. Lees meer over hoe je een ETF selecteert in ons artikel over ETF’s vergelijken.
Veelgestelde vragen over ETF’s
Wat zijn de kosten van een ETF?
De jaarlijkse beheerkosten van een ETF worden uitgedrukt in de Total Expense Ratio (TER). Voor brede wereld-ETF’s zoals IWDA bedraagt die 0,20% per jaar bron. Daarnaast betaal je bij de meeste brokers transactiekosten per aankoop. Vergelijk beide kostenposten voordat je een keuze maakt.
Kan ik ETF’s via mijn bank kopen?
Ja, de meeste grote Nederlandse banken bieden beleggingsrekeningen aan waarmee je ETF’s kunt kopen. ABN AMRO, Rabobank en ING hebben allemaal een beleggingsplatform. De transactiekosten liggen bij banken doorgaans hoger dan bij gespecialiseerde brokers zoals DeGiro of Saxo Bank.
Zijn ETF’s geschikt voor beginners?
Brede index-ETF’s worden vaak gezien als een geschikt startpunt voor beginnende beleggers, vanwege de lage kosten, brede spreiding en eenvoudige structuur. Dat neemt niet weg dat je verlies kunt lijden. Begrijp de risico’s voordat je instapt, en beleg alleen geld dat je langere tijd kunt missen.
Hoe verdien ik geld met ETF’s?
Op twee manieren: koerswinst en dividend. Stijgt de waarde van de onderliggende aandelen, dan stijgt de ETF mee. Sommige ETF’s keren ook dividend uit aan beleggers. Andere ETF’s herinvesteren het dividend automatisch (accumulating), waardoor je portefeuille sneller groeit door samengesteld rendement.
Wat is het verschil tussen actief en passief beleggen?
Bij actief beleggen probeert een fondsmanager de markt te verslaan door aandelen te selecteren. Bij passief beleggen volg je een index zo goedkoop mogelijk, zonder selectie. Onderzoek van S&P Global toont aan dat de meerderheid van actief beheerde fondsen de index op lange termijn niet verslaat bron. Dat is een van de redenen waarom passieve ETF’s populair zijn geworden.
Dit is geen beleggingsadvies. Doe altijd je eigen onderzoek of raadpleeg een AFM-geregistreerd adviseur voordat je beslissingen neemt.
{AUTHOR_BIO}
