Wie via één order in de 500 grootste Amerikaanse bedrijven wil beleggen, kiest in de praktijk vrijwel altijd voor een S&P 500 ETF. Het indextrackerformaat is goedkoop, transparant en in Nederland breed beschikbaar via DEGIRO, Trading 212 en de meeste banken. De keuze tussen IVV, CSPX, VUAA en SXR8 lijkt klein, maar maakt over twintig jaar een meetbaar verschil voor het netto rendement.
Wat is de S&P 500 en welke bedrijven zitten erin
De S&P 500 is een aandelenindex van Standard & Poor’s die de 500 grootste beursgenoteerde bedrijven in de Verenigde Staten volgt, gewogen naar marktkapitalisatie (bron). Het is de meest gevolgde index ter wereld, en het rendement van de S&P 500 wordt vaak gebruikt als benchmark voor “de markt”.
Vanwege de marktkapitalisatie-weging dragen de tien grootste namen op dit moment ongeveer een derde van de hele index, met Apple, Microsoft, Nvidia, Alphabet, Amazon, Meta en Tesla bovenaan. Dat geeft de index een duidelijke tech-tilt: de elf sectoren zijn nominaal vertegenwoordigd, maar informatietechnologie weegt zwaarder dan in vrijwel elke andere brede index. Voor een belegger met al veel tech-blootstelling via aandelen of cryptocurrency is dat een aandachtspunt.
De index bestaat sinds 1957 in de huidige vorm. Het samengesteld jaarlijks rendement over de afgelopen vijftig jaar zit gemiddeld rond de 10 procent nominaal, ongeveer 7 procent na inflatie (bron). Dat zegt niets over wat het de komende vijftig jaar gaat doen, maar het is wel de meetlat waaraan de meeste actieve fondsen zich vergelijken.
S&P 500 versus MSCI World: het belangrijkste verschil
De keuze tussen een S&P 500 ETF en een wereld-ETF gaat in essentie over één variabele: hoeveel van je portefeuille wil je in de Amerikaanse markt. Een MSCI World-ETF zoals iShares Core MSCI World (IWDA) zit voor ruim 70 procent in de VS. Een S&P 500 ETF zit voor 100 procent in de VS.
Voor wie zijn aandelenportefeuille al diversifieert via Europese, Aziatische en opkomende-markten-ETF’s, is een S&P 500 ETF een logische bouwsteen voor het Amerikaanse deel. Voor wie maar één wereldwijde ETF aanhoudt, is een MSCI World of een FTSE All-World (zoals VWRL) breder gespreid en doorgaans het verstandigere vertrekpunt.
De afgelopen tien jaar heeft de S&P 500 de MSCI World (ex-USA) verslagen, vooral door de outperformance van de grote tech-namen. Dat is een argument om in S&P 500 te blijven, maar tegelijkertijd ook precies waarom de concentratie-zorgen toenemen.
Welke S&P 500 ETF’s zijn relevant in Nederland
Voor een Nederlandse belegger zijn dit de relevante UCITS-tickers (alle in EUR verhandelbaar):
- iShares Core S&P 500 UCITS ETF (CSPX), accumulating, TER 0,07 procent (bron).
- Vanguard S&P 500 UCITS ETF (VUAA), accumulating, TER 0,07 procent (bron).
- iShares Core S&P 500 UCITS ETF (SXR8), accumulating, Xetra-genoteerd, TER 0,07 procent. Dezelfde fonds-structuur als CSPX, andere listing.
- Vanguard S&P 500 UCITS ETF (VUSA), distributing, TER 0,07 procent.
- iShares Core S&P 500 UCITS ETF (IUSA), distributing, TER 0,07 procent.
Niet aan te raden voor de meeste NL-beleggers: de Amerikaanse SPY en VOO. Die zijn niet UCITS-conform, geen KID beschikbaar, en bij veel NL-brokers daardoor niet beschikbaar of via een omweg met extra kosten.
Accumulating versus distributing: wat past in box 3
In box 3 maakt het voor de heffing zelf weinig verschil of de ETF dividend uitkeert of automatisch herbelegt. De Belastingdienst rekent met het forfaitaire rendement op de waarde van je vermogen op 1 januari, los van of je daadwerkelijk dividend ontvangt (bron).
Het verschil zit in andere dingen. Een accumulating ETF (CSPX, VUAA) herbelegt het dividend automatisch binnen het fonds, wat dollar-cost averaging makkelijker maakt en de samengestelde rente onverstoorbaar laat doortikken. Een distributing ETF (VUSA, IUSA) stort het dividend op je rekening, waar het wachtgeld vormt totdat je het zelf herbelegt. Dat geeft cashflow-gevoel, maar in de praktijk leidt het bij veel beleggers tot herbeleggings-frictie.
Eén klein voordeel van accumulating: geen 15 procent Amerikaanse bronbelasting die op de uitkering aan je broker wordt ingehouden, omdat de uitkering binnen het Ierse fonds blijft. Voor distributing ETF’s met Ierse domicilie geldt het dividendverdrag NL-VS waardoor netto 85 procent overblijft, maar de friction is groter.
Hoe en waar koop je een S&P 500 ETF in Nederland
De meeste Nederlandse beleggers kopen S&P 500 ETF’s via DEGIRO, Bux Zero, Trading 212, Saxo of bij hun bank. DEGIRO heeft de Core Selection-lijst waarop CSPX en VUAA gratis verhandelbaar zijn binnen één order per maand per ETF, mits aan de voorwaarden voldaan. Voor Trading 212 en Bux Zero zijn de meeste UCITS-ETF’s commissievrij.
Voor een Nederlandse belegger die elke maand vast inlegt, is de praktische keuze: pick één van CSPX, VUAA, SXR8 (allemaal accumulating, allemaal TER 0,07 procent), zet een geautomatiseerde maandelijkse inleg in, en doe verder niks. De timing van wanneer-je-koopt-binnen-de-maand maakt over twintig jaar geen meetbaar verschil voor het totale rendement.
Risico’s: concentratie, valuta en politieke factoren
De S&P 500 brengt reële risico’s met zich mee. Drie verdienen specifieke aandacht.
Concentratierisico: de top 10 weegt rond een derde van de hele index. Als de magnificent-seven-namen een gezamenlijke correctie krijgen (zoals in 2022), beweegt de hele S&P 500 fors. Een MSCI World heeft door bredere geografische spreiding minder van dit specifieke risico.
Valutarisico: hoewel je de ETF in EUR koopt, zijn de onderliggende aandelen in dollars genoteerd. Een sterkere euro verlaagt het EUR-rendement, een sterkere dollar verhoogt het. Over lange perioden middelt dit deels uit, op kortere horizon kan het 10 procent kosten of opleveren.
Politiek en regulatorisch: Amerikaanse beleidskeuzes (Fed-rente, belastingen, tariefoorlogen) bewegen de hele index. In 2022 daalde de S&P 500 met ongeveer 18 procent vooral door de inflatie-piek en de Fed-renteverhogingen. Dergelijke perioden horen erbij en zijn moeilijk uit te zitten zonder een vooraf bepaalde lange horizon.
Voor wie past een S&P 500 ETF
In de meeste situaties past een S&P 500 ETF naast een wereld-ETF, niet in plaats van. Concrete portefeuille-opzet die voor veel Nederlandse beleggers werkt: 60 procent wereld-ETF (IWDA of VWRL) plus 20 tot 30 procent S&P 500 ETF om de Amerikaanse exposure te versterken, plus 10 tot 20 procent in andere asset-klassen zoals obligaties, vastgoed of cash.
Voor wie net begint met beleggen en alleen een eerste positie wil opbouwen, is een breed gespreide wereld-ETF doorgaans logischer als enige aandelen-positie. De S&P 500 ETF wordt dan een tweede stap, niet de eerste.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen CSPX en VUAA?
Beide zijn accumulating S&P 500-ETF’s met een TER van 0,07 procent. CSPX is van iShares (BlackRock), VUAA van Vanguard. Het fonds-rendement is praktisch identiek. De keuze hangt af van bij welke broker je goedkoop of gratis kunt handelen.
Mag je als Nederlander Amerikaanse SPY of VOO kopen?
Sinds 2018 (PRIIPs/KID-vereisten) zijn niet-UCITS Amerikaanse ETF’s voor retailbeleggers in de EU niet meer rechtstreeks aan te kopen. De UCITS-equivalenten CSPX (van iShares) of VUAA (van Vanguard) vervullen dezelfde rol.
Hoe wordt een S&P 500 ETF belast in box 3?
In box 3 valt de waarde van de ETF op 1 januari onder overige bezittingen. Het forfaitaire rendement voor 2026 is 6 procent, waarover 36 procent inkomstenbelasting wordt geheven. Effectief 2,16 procent per jaar over de standwaarde, los van of het fonds dividend uitkeert.
Wat is de minimum-inleg voor een S&P 500 ETF?
Bij DEGIRO en Trading 212 kun je een fractioneel aandeel kopen vanaf enkele euro’s. Bij traditionele banken vaak vanaf de prijs van één hele participatie, doorgaans tussen 50 en 600 euro. Geen drempel die het onbereikbaar maakt voor wie maandelijks honderd euro inlegt.
Hoeveel rendement maakt een S&P 500 ETF gemiddeld?
Het lange-termijngemiddelde van de S&P 500 ligt rond 10 procent nominaal en 7 procent na inflatie per jaar, gemeten over rollende perioden van twintig jaar of langer. Op kortere horizon zijn jaarlijkse uitslagen van min 30 tot plus 30 procent niet ongewoon.
